Casper Stelling (rechts) met het team van Bijstelling. Foto: Bijstelling

Bijstelling over bereikbaarheid: eerlijk, praktisch en toekomstgericht

Casper Stelling, adviseur en eigenaar van Bijstelling, onderzoekt hoe groei, infrastructuur en beleid de bereikbaarheid van Nederland beïnvloeden. Hij legt uit waarom files, drukte in het openbaar vervoer en beperkte mobiliteit voor bepaalde groepen onvermijdelijk lijken, en hoe we met slimme spreiding en maatwerk de pijn kunnen verzachten.

“We hebben ons dit jaar gericht op een centrale vraag: hoe houden we Nederland bereikbaar in een tijd van groeiende druk op infrastructuur en mobiliteit? Uit onderzoek blijkt dat de bereikbaarheid de komende jaren sterk onder druk komt te staan. De files en de drukte in het ov nemen toe door een combinatie van factoren: verouderende wegen en tunnels, bevolkingsgroei, woningbouw in drukke gebieden en het afnemende effect van thuiswerken.

Maar bereikbaarheid gaat verder dan files en treinen. We hebben ook gekeken naar inclusieve mobiliteit. Vooral de werkende middengroep en de kwetsbare onderlaag hebben steeds minder toegang tot betaalbare en haalbare vervoersopties. Hogere kosten voor ov, auto en parkeren, toegangsrestricties in steden en beperkte parkeermogelijkheden bij nieuwbouw maken dat hun mobiliteit en participatiekansen afnemen.”

Twee sporen

“We moeten eerlijk zijn dat er op de korte termijn geen oplossing voorhanden is. Daarvoor zijn de problemen simpelweg te groot. Er zijn grote tekorten aan overheidsbudget en daarnaast is er de stikstofproblematiek, die wegenbouw in de weg zit. Wel kunnen we de pijn verzachten via twee sporen.

Ten eerste: spreiden en mijden. Door gedragsmaatregelen, werkgeversbeleid, onderwijsroosters en logistiek slim in te zetten, kunnen piekuren in het verkeer en ov worden afgevlakt.

Ten tweede: maatwerk in beleid. Differentiatie in tarieven, aangepaste parkeernormen en voorzieningen voor mensen die echt met de auto moeten reizen, zoals zorgverleners en docenten, zorgen ervoor dat kwetsbare groepen niet buitenspel komen te staan.”

Duurzame mobiliteitstransitie

Voor de lange termijn pleit Bijstelling voor een duurzame mobiliteitstransitie, gebaseerd op twee kernprincipes: nabijheid en schuifruimte. Nabijheid betekent dat wonen, werken en voorzieningen dichter bij elkaar komen, zodat lange reizen overbodig worden. Schuifruimte houdt in dat mensen meer keuze krijgen in waar ze wonen en werken, ondersteund door een flexibele woningmarkt en slim werkgeversbeleid.

Met deze aanpak laat Bijstelling zien dat bereikbaarheid niet alleen vraagt om infrastructuur, maar om integrale oplossingen die rekening houden met mensen, gedrag en maatschappelijke opgaven.

De rol van Bijstelling

Bereikbaarheid vraagt om keuzes die aansluiten bij hoe mensen zich daadwerkelijk verplaatsen. Bijstelling helpt overheden, regio’s en werkgevers om deze keuzes goed te onderbouwen. Met inzicht in reisgedrag en de effecten van beleid maakt Bijstelling zichtbaar hoe keuzes in de praktijk uitpakken. Niet met standaardoplossingen, maar door middel van maatwerk dat aansluit op de praktijk.

Door gedrag en beleid met elkaar te verbinden, draagt Bijstelling bij aan bereikbaarheid die uitvoerbaar is, eerlijker wordt verdeeld en beter past bij de dagelijkse realiteit van mensen.

Zo wordt bereikbaarheid geen papieren ambitie, maar een uitvoerbare strategie die bijdraagt aan leefbaarheid, economische vitaliteit en maatschappelijke veerkracht.

Dit artikel is gebaseerd op een eerdere publicatie op Mobiliteit.nl en is voor Bijstelling geactualiseerd.

Neem contant op met Casper Stelling