Minder parkeerplaatsen, meer stad?
Minder parkeerplaatsen betekent niet automatisch minder kwaliteit. In gebiedsontwikkeling gaat het juist om de vraag hoe je ruimte slimmer inzet, zonder bereikbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak uit het oog te verliezen. Parkeren is daarin geen los vraagstuk, maar onderdeel van een bredere afweging over leefkwaliteit, mobiliteit en uitvoerbaarheid. Dat is ook hoe wij er bij Bijstelling naar kijken: niet als sluitstuk van een plan, maar als een sturend instrument binnen gebiedsontwikkeling.
Vanuit die invalshoek hebben wij in 2025 samen met CROW onderzoek gedaan naar het functioneren van autoluwe nieuwbouwwijken in de praktijk. Daarnaast hebben wij het CROW ondersteund bij de handreiking over parkeren en duurzame gebiedsontwikkeling. Wie verder wil lezen, vindt hieronder de belangrijkste bronnen:
- NM Magazine: Hoe maken we van minder parkeerplaatsen meer stad?
- Bijstelling: Maatwerk parkeren versnelt woningbouw
- CROW: Gemeente, gebruik actuele parkeerkencijfers bij gebiedsontwikkeling
Wat het onderzoek laat zien
Een van de inzichten uit het onderzoek is dat nieuwbouwwijken met een lagere parkeernorm gemiddeld 0,04 auto per huishouden minder tellen. Op het eerste gezicht lijkt dat beperkt, maar op de schaal van gebiedsontwikkeling is dit wel degelijk relevant. Omgerekend naar landelijk niveau gaat het in de periode 2020 tot 2025 om circa 17.000 auto’s minder. Dat betekent ook ruimtewinst: naar schatting 50 tot 100 hectare minder ruimtebeslag voor parkeren bij woningen en andere bestemmingen. Minder auto’s betekenen bovendien minder groei van autoverkeer in stad en regio.
Niet alleen zelfselectie, ook gedrag
Minstens zo belangrijk is de vraag waar die afname vandaan komt. Vaak wordt verondersteld dat bewoners van autoluwe wijken al minder auto’s hadden en daar dus bewust voor kozen. Uit het onderzoek blijkt dat die verklaring maar een deel van het verhaal is. Slechts een beperkte groep bewoners kan worden gezien als mensen die bewust voor een autoluwe wijk kozen en ook minder auto’s meenamen. Dat wijst erop dat lagere parkeernormen niet alleen samenhangen met de samenstelling van de bewonersgroep, maar ook daadwerkelijk kunnen bijdragen aan gedragsverandering.
Parkeerrecht zegt vaak meer dan de norm
Tegelijk laat het onderzoek zien dat een lagere parkeernorm niet automatisch leidt tot minder parkeerdruk. Juist daarom is het belangrijk om niet alleen naar aantallen binnen het plangebied te kijken, maar ook naar parkeerrecht, regulering in de omgeving en de alternatieven die bewoners daadwerkelijk hebben. Bewoners zonder parkeerrecht bezitten namelijk nog regelmatig wel een auto. Als zij geen plek in de wijk krijgen, zoeken zij vaak een oplossing buiten het plangebied. De druk verdwijnt dan niet, maar verschuift. Dat onderstreept dat parkeernormering alleen werkt als die onderdeel is van een gebiedsbrede aanpak.
Ruimtewinst vraagt om bestuurlijke keuzes
Wie via lagere parkeernormen ruimte wil winnen voor groen, woningen of verblijfskwaliteit, moet tegelijk nadenken over verdeling, betaalbaarheid en draagvlak. Zeker in stedelijke gebiedsontwikkelingen, waar parkeren steeds vaker wordt opgelost in hubs of commerciële voorzieningen, is dat geen detail maar een wezenlijk onderdeel van de afweging. Goed parkeerbeleid gaat dus niet alleen over minder plekken, maar over het organiseren van een systeem dat in de praktijk werkt voor bewoners, bezoekers en de omgeving.
Wat dit betekent voor gebiedsontwikkeling
Voor ons bevestigt dit onderzoek dat parkeren geen technische restpost is. Het is een strategische knop in het ruimtelijk ontwerp, met directe gevolgen voor leefkwaliteit, bereikbaarheid en maatschappelijke acceptatie. Minder parkeerplaatsen kunnen meer stad opleveren, maar alleen als regels helder zijn, alternatieven functioneren en de effecten op de omgeving vanaf het begin worden meegenomen.
Onze conclusie
De kernvraag is dus niet of minder parkeerplaatsen op zichzelf goed of slecht zijn. De kernvraag is of het totale systeem klopt. Pas wanneer parkeerbeleid integraal wordt ontworpen, met heldere keuzes over verdeling, betaalbaarheid en regulering, levert minder parkeerplaats ook daadwerkelijk meer stad op.
Bronnen
- NM Magazine artikel: https://www.nm-magazine.nl/artikelen/hoe-maken-we-van-minder-parkeerplaatsen-meer-stad/
- Bijstelling artikel: https://bijstelling.nl/nieuws/maatwerk-parkeren-versnelt-woningbouw/
- CROW publicatie: https://www.crow.nl/actueel/gemeente-gebruik-actuele-parkeerkencijfers-bij-gebiedsontwikkeling/
Meer weten? Neem contact op of bel Casper Stelling op 06-48956516.